AZƏRBAYCAN MİLLİ                  ELMLƏR AKADEMİYASI
BİOLOGİYA VƏ TİBB ELMLƏRİ BÖLMƏSİ
Foto
“Qarabağ regionunda ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Qarabağ Elmi Tədqiqat Bazasının rolu” mövzusunda tarla seminarı keçirilib
May 21, 2022 | 12:00 / Konfranslar, iclaslar
Oxunub 121 dəfə

Mayın 20-də AMEA-nın Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsi və Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun birgə təşkilatçılığı Tərtər rayonunun Şıxarx qəsəbəsində “Şuşa ili”nə həsr olunmuş “Qarabağ regionunda ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Qarabağ Elmi Tədqiqat Bazasının rolu” mövzusunda tarla seminarı keçirilib.

Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Zeynal Əkpərov seminarı giriş sözü ilə açaraq tədbir iştirakçılarını AMEA-nın prezidenti v.i.e., akademik Arif Həşimov və AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İradə Hüseynovanın adından salamlayıb, seminarın işinə uğurlar arzu edib.

Azərbaycanın əkin sahələrinin işğaldan azad olunmuş ərazilər hesabına genişləndirilməsinin zəruriliyi məsələsinə toxunan Zeynal Ələkbərov dünyada kənd təsərrüfatı məhsullarının əsas istehsalçısı olan ölkələrdə yaranmış gərgin vəziyyəti nəzərə alaraq yaxın illər ərzində daxili imkanlarımız hesabına bu problemin həll edilməsinə nail olunmasının əhəmiyyətinə toxunub.

O, Qarabağ ərazisində təsərrüfatın genişləndirilməsi və taxıla olan tələbatın ödənilməsində Qarabağ Elmi-Tədqiqat Bazasının əhəmiyyətli rola malik olduğunu qeyd edərək, sözügedən bazanın 40 ilədək nümunəvi elmi tədqiqat fəaliyyəti göstərdiyini, 1989-cu ildə erməni işğalına qədər 1700 ha-a qədər əraziyə malik olduğunu deyib. Bildirib ki, bazada 30-dan çox yüksək məhsuldar sort və minlərlə hibrid nümunəsi yaradılaraq Qarabağ bölgəsində və ölkənin digər iqtisadi rayonlarının təsərrüfatlarında geniş ərazilərdə becərilib və bu, kənd təsərrüfatının inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərib.

İllərlə toplanmış zəngin genefondun, bütün əmlakın erməni işğalı nəticəsində talan edildiyini söyləyən baş direktor 1992-ci ildə aparılan əks hərbi əməliyyət tədbirləri nəticəsində torpaq sahələrinin bir hissəsinin geri alındığını, lakin nümunəvi bazanın bütün infrastrukturunun məhv edildiyini diqqətə çatdırıb.

Məruzəçinin sözlərinə görə, Qarabağ Elmi-Tədqiqat Bazasında vaxtilə bitki genefondunun 200 mindən artıq nümunəsi, dənli bitkilərin 20 mindən artıq dünya və yerli kolleksiya nümunələri, 20 mindən artıq nadir, təkraredilməz cinslərarası, növlərarası və təbii hibridlər, Azərbaycanın yerli camış cinsləri ilə Hindistan mənşəli yüksək məhsuldar “Murrah” camışlarının mayalanmasından alınan hibrid mələzlər, 200 baş cins mal-qara, 500 baş cins qoyun, 3000 baş quş, 500 sort meyvə və subtropik bitkinin, 200 üzüm sortunun genefond bağları və çox qiymətli seleksiya materialları olmuşdur.

Professor Zeynal Əkpərov əlavə edib ki, II Qarabağ müharibəsi böyük qələbə ilə başa çatdıqdan sonra bazaya 2021-ci ilin oktyabr ayında yenidən qayıdış edilmiş, onun fəaliyyəti bərpa edilmiş, yeni taxıl sortları yaradılmış və tərəvəz bitkiləri kolleksiyasının bərpası həyata keçirilmişdir.

Alim Qarabağ Elmi-Tədqiqat Bazasının bərpasının ən azı keçmiş ənənələrinə uyğun müasir səviyyədə həyata keçirilməsinin vacibliyinə toxunaraq, bazanın qısa müddətdə yenidən bərpası, elmi tədqiqatların aparılması mərkəzinə çevrilməsi, eləcə də ölkədə əhalinin ərzaqla təmin edilməsi istiqamətində görülən işlərə dəstək verməsi üçün müvafiq qurumların dəstəyinə ehtiyac olduğunu vurğulayıb.

Sonra AMEA-nın Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun laboratoriya müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İbrahim Əzizov çıxış edərək fəaliyyət göstərdiyi institutun əsas istiqamətlərindən birinin də məhz respublikamızın müxtəlif ekoloji şəraitlərində yetişə bilən və yüksək məhsuldarlığa malik, quraqlığa və şoranlığa davamlı qida sortlarının yaradılması olduğunu diqqətə çatdırıb. Alim bu istiqamətdə həm seleksiya, həm də müasir gen mühəndisliyi üsullarından istifadə olunduğunu vurğulayıb. Bildirib ki, görkəmli akademik Cəlal Əliyevin rəhbərliyi ilə alınmış sortların çarpazlaşdırılmasından əldə olunan növlər bazaya təqdim olunmuşdur. O, seminar çərçivəsində bu sortlara baxış keçiriləcəyini də qeyd edib.

İbrahim Əzizov çıxışının sonunda ölkəmizin yüksək keyfiyyətli ərzaq məhsulları ilə təmin edilməsində əməyi olan hər kəsə uğurlar arzulayıb.

Tədbirdə Tərtər Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Abbas Cavadov çıxış edərək iştirakçıları icra başçısı Müstəqim Məmmədovun adından salamlayıb.

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti və ordumuzun qəhrəmanlığı sayəsində tarixi torpaqlarımız işğaldan azad edilmiş, ölkəmizin ərazi bütövlüyü təmin olunmuşdur. Doğma torpaqlarımızda təşkil olunan bu kimi önəmli tədbirlərdə iştirak etmək vətəndaş olaraq hər birimizin qəlbində böyük fəxarət hissi oyadır”, – deyə Abbas Cavadov bildirib.

Tərtərin 32000 hektardan çox əkinə yararlı torpaq sahəsi olduğunu söyləyən qurum rəsmisi həmin ərazilərin suvarılmasında burada qazılmış 600-ə yaxın subartezian quyusundan istifadə edildiyini diqqətə çatdırıb. O, işğal nəticəsində uzun müddətdir Suqovuşan su anbarından istifadə etməyin mümkün olmadığını, lakin artıq iki ilə yaxındır ki, sözügedən su anbarı vasitəsilə ərazilərimizin suvarılmasının həyata keçirildiyini bildirib. Həmçinin taxılçılıq sahəsində 8000 hektar torpaq sahəsində müxtəlif taxıl bitkilərinin əkildiyini qeyd edib.

Abbas Cavadov Tərtər rayonunun kənd təsərrüfatı sahəsində hər zaman ön sıralarda yer aldığını vurğulayıb. O, Tərtər rayonunun işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpası və dayanıqlı inkişafı, müvafiq elmi tədqiqatların aparılmasına dəstək verilməsi istiqamətində qurum tərəfindən zəruri addımların atıldığını bildirib.

Daha sonra “Agro Dairy” MMC-nin kənd təsərrüfatı üzrə müşaviri Məmmədzadə Nəbiyev Azərbaycanın aparıcı kənd təsərrüfatı şirkətlərindən olan “Agro Dairy”nin 8 ildir fəaliyyət göstərdiyini nəzərə çatdırıb. Şirkət tərəfindən 15000 hektardan çox torpaq sahəsində, eyni zamanda Füzuli, Xocavənd və Ağdam ərazilərində taxıl bitkilərinin yetişdirildiyini söyləyib. O, şirkətlə müvafiq qurumlar arasında sıx əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulması istiqamətində geniş imkanların açıldığını qeyd edib.

“Qarabağın təbiəti, landşaft örtüyü, torpaqları, iqlim şəraiti, əlverişli su təminatı, coğrafi mövqeyi kənd təsərrüfatının inkişafı üçün hər zaman böyük imkanlar yaradıb”, – deyə M.Nəbiyev bildirib. Şirkət təmsilçisi Qarabağ iqtisadi rayonunun Tərtər rayonunda elmi və ictimai-siyasi əhəmiyyəti olan tarla seminarının keçirilməsini mühüm hadisə kimi qiymətləndirib, seminarın işinə uğurlar arzulayıb.

Tədbirdə Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun baş meneceri, b.ü.f.d. Rafail Mahmudov, həmin müəssisənin Qarabağ Elmi-Tədqiqat Bazasının direktoru Həmid Mehdiyev, Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun icraçı direktoru, b.ü.f.d., dosent Ələmdar Məmmədov, Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun laboratoriya müdiri, dosent Zaman Məmmədov, Bitki Mühafizə və Texniki Bitkilər Elmi Tədqiqat İnstitutunun direktoru, b.e.ü.f.d., dosent Elçin Xəlilov və Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Su Problemləri İnstitutunun direktoru Elman Qənbərov da iştirak ediblər.

Seminarda Qarabağ Elmi-Tədqiqat Bazasında “Açıq qapı” günlərinin təşkili, əvvəlki bazanın imkanlarının yenidən bərpa olunması, ölkəmizdə ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün ərazinin imkanlarından istifadə, işçi qüvvəsinin artırılması, suvarma sistemlərinin, eləcə də yeni biotexnoloji metodların tətbiqi, bazada görülən işlərin geniş şəkildə işıqlandırılması və digər tədbirlərlə bağlı müzakirələr aparılıb, bir sıra təkliflər səsləndirilib.

Sonda 2021-ci ilin oktyabr ayında əkin işlərinin aparıldığı sahələrə baxış keçirilib.

 www.science.gov.az

Copyright © AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, 2015